Yeni kanun, özellikle Noterlik Kanunu'nda disiplin cezalarına ilişkin detaylı değişiklikler yaparken, Türk Ceza Kanunu'nda bazı suçlara ilişkin ceza sürelerini artırıyor ve Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'da denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme sürelerinde önemli düzenlemeler içeriyor.
Noterlik Kanunu'nda Disiplin Cezalarına Yeni Düzenlemeler
Kanun'un 2, 3, 4, 5 ve 6. maddeleri, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nda köklü değişiklikler yaparak noterlere uygulanacak disiplin cezalarını yeniden belirliyor. Yeni düzenlemeyle uyarma, kınama, para cezası, geçici olarak işten çıkarma ve meslekten çıkarma şeklinde beş farklı disiplin cezası türü getiriliyor. Her bir ceza türü için hangi eylemlerin cezayı gerektireceği, örnekleriyle birlikte detaylı olarak açıklanıyor.
Örneğin, uyarma cezası gerektiren eylemler arasında "Noterlik mesleğiyle ilgili genelge veya genel yazılara aykırı davranarak noterlikler arasında uygulama farklılıkları oluşmasına sebep olmak", kınama cezası gerektiren eylemler arasında "İlgililerin mevzuata uygun noterlik işlem taleplerini haklı bir neden olmaksızın karşılamamak" gibi durumlar yer alıyor.
Para cezası ise yirmi bin Türk lirası ila iki yüz bin Türk lirası arasında belirlenecek ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak. Bu ceza, "Emredici hükümlere aykırı noterlik işlemleri yaparak üçüncü şahıslara ya da kamuya zarar vermek" gibi durumlarda uygulanacak.
Ayrıca, disiplin cezalarında üst ve alt derece uygulamaları ile zamanaşımı süreleri de yeniden düzenlendi. Buna göre, disiplin cezası alan bir noterin beş yıl içinde yeni bir fiil işlemesi halinde bir derece ağır ceza uygulanacakken, ilk defa ceza alan ve geçmiş hizmetleri olumlu olan noterlere meslekten çıkarma hariç bir derece hafif ceza uygulanabilecek. Disiplin soruşturması için üç yıl, ceza verme yetkisi için ise beş yıllık zamanaşımı süreleri getirildi.
Türk Ceza Kanunu'nda Bazı Suçların Cezaları Artırıldı
Kanun'un 8, 9, 10, 11 ve 12. maddeleriyle 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda bazı suçlara ilişkin ceza sürelerinde artışa gidildi.
* Teşebbüs: TCK'nın 35. maddesinde yer alan teşebbüs halinde ceza indirimi oranları yeniden düzenlenerek "on üç yıldan yirmi yıla" ibaresi "ondört yıldan yirmi bir yıla" ve "dokuz yıldan on beş yıla" ibaresi "on yıldan on sekiz yıla" şeklinde değiştirildi.
* Kasten Yaralama: TCK'nın 86. maddesindeki kasten yaralama suçunun temel halinde "bir yıldan" ibaresi "bir yıl altı aydan" şeklinde, nitelikli halinde ise "dört aydan bir yıla" ibaresi "altı aydan bir yıl altı aya", "altı aydan" ibaresi "dokuz aydan" şeklinde değiştirildi.
* Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama: TCK'nın 87. maddesindeki neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunun cezaları da artırıldı.
* Cinsel Taciz: TCK'nın 106. maddesindeki cinsel taciz suçunda "şikayeti üzerine" ibaresinden sonra "iki aydan" ibaresi eklendi ve ikinci fıkrasında yer alan "beş yıla" ibaresi "yedi yıla" şeklinde değiştirildi.
* Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma: TCK'nın 179. maddesindeki trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunda "üç aydan" ibaresi "dört aydan" ve üçüncü fıkrasında yer alan ceza "altı aydan iki yıla kadar hapis cezası" olarak belirlendi.
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'da Önemli Değişiklikler
Kanun'un 13, 14, 15, 16 ve 17. maddeleriyle 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'da infaz süreleri ve koşullu salıverilme şartlarında önemli düzenlemeler yapıldı.
* Denetimli Serbestlik: Denetimli serbestlikten yararlanabilmek için hükümlünün koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmesi şartı getirildi.
* Tekerrür: Tekerrür durumunda koşullu salıverilme süreleri yeniden belirlendi. İkinci defa tekerrür halinde bu fıkra hükmü uygulanmayacak. Süreli hapis cezaları bakımından koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak uygulanacak.
* Özel İnfaz Usulleri: Adli para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilen hükümlülerden ağır hastalığı veya engelliliği nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceği tespit edilen ve toplum güvenliği açısından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilenlerin cezasının konutunda çektirilmesine infaz hakimi tarafından karar verilebilecek. Bu durumda, toplam cezası on yıldan fazla olan hükümlülerin elektronik cihazlarla takibi zorunlu hale getirildi.
Diğer Önemli Değişiklikler
* İcra ve İflas Kanunu: İcra ve İflas Kanunu'nun ek 1. maddesinde yer alan "hükmün verildiği" ibaresi "davanın açıldığı veya şikâyet başvurusunun yapıldığı" şeklinde değiştirildi.
* İdari Yargılama Usulü Kanunu: İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ek 1. maddesinde, duruşma zorunluluğu ve istinaf/temyiz sınırı belirlenirken davanın açıldığı tarihteki parasal sınırın esas alınacağı düzenlendi.
* Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun: İş sözleşmelerinde uygulanacak hukukun belirlenmesinde tarafların seçtiği hukuk esas alınacak, ancak işçinin mutad işyeri hukukunun emredici hükümleri uyarınca sahip olacağı asgari koruma saklı kalacak.
* Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu: Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu'nun 28. maddesinde, üyelerin görev süresi tamamlandıktan sonra Yargıtay veya Danıştay üyeliğine seçilmesine ilişkin düzenlemeler yapıldı.
* Hukuk Muhakemeleri Kanunu: Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ek 1. maddesinde parasal sınırların uygulanmasında hukuki işlemin yapıldığı veya davanın açıldığı tarihteki miktarın esas alınacağı belirtildi.
Bu Kanun, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Haber Merkezi
