27 Nisan Pazartesi akşamı Giresun İleri Gazetesi’nin YouTube ve Facebook hesaplarından canlı olarak izleyicilerle buluşan programda, Giresun’un tarihsel güvenliğini sağlayan kale, derbent ve kargu yapıları masaya yatırıldı. Moderatörlüğünü Giresun İleri Gazetesi Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Faruk Yılancı’nın yaptığı programda araştırmacı tarihçi yazar Mehmet Fatsa, kentin sadece bir yerleşim yeri değil, antik çağlardan itibaren çok önemli bir ticaret ve savunma merkezi olduğunu vurguladı.
Karadeniz’in Üç Büyük Kale Şehri
Programda, Karadeniz bölgesinde "kale şehir" hüviyeti taşıyan üç ana yapıdan birinin Giresun Kalesi olduğu belirtildi. Mehmet Fatsa, Giresun Kalesi’nin Trabzon ve Şebinkarahisar kaleleriyle birlikte bölgenin en önemli savunma ve ticaret odaklarından biri olduğunu ifade etti.
"Bakacak" ve "Kargu" Yapıları: Tarihin Güvenlik Koridoru
Fatsa, büyük kaleler arasındaki ulaşımı sağlayan ticaret yolları üzerinde "Derbent" adı verilen güvenlik yapılarının bulunduğunu açıkladı. Giresun’daki bazı önemli yapılar hakkında şu bilgileri paylaştı: Gedikkaya (Bakacak Derbendi): Halk arasında Gedikkaya Kalesi olarak bilinen yapının asıl adının "Bakacak Derbendi" olduğu ve bölgeye hakimiyeti nedeniyle bu ismi aldığı belirtildi.Kargular (Ateş Kuleleri): Denizcilere ve yolculara yol göstermek için üzerinde ateş yakılan kulelere "Kargu" dendiği, Piraziz’deki Kargı Mahallesi’nin isimlerinin buradan geldiği anlatıldı .
Kaybolan Miras: Nizamiye Kışlası ve Lonca Limanı
Programın en dikkat çekici bölümlerinden biri, günümüzde yerinde bulunmayan tarihi yapılar oldu. Mehmet Fatsa, 1960’lı yıllarda Debboy’da bulunan ve yıkılan Nizamiye Kışlası'nın Giresun için çok büyük bir kayıp olduğunu, beş büyük taş yapıdan oluşan bu kompleksin kentin askeri ve kültürel hafızası olduğunu dile getirdi. Ayrıca, Giresun Yarımadası’nın iki yanında bulunan Lonca ve Demirkapı limanlarının antik dönemden bu yana kentin kalbi olduğu vurgulandı.
Su Sarnıçları ve Ecdadın Mirası
Kaledeki yaşamın devamlılığı için hayati önem taşıyan sarnıç sistemlerine de değinen Fatsa, günümüzdeki su sorunlarına dikkat çekerek, geçmişteki yağmur suyu depolama sistemlerinin (sarnıçlar) modern mimaride yeniden model alınması gerektiğini paylaştı.
"Kültür Varlıklarımızı Korumalıyız"
Programın sonunda Giresun Kalesi’nde kapsamlı bir yüzey kazısı yapılmadığına dikkat çeken Mehmet Fatsa, "Kültür varlıklarımızın canlandırılması turizm açısından büyük önem taşıyor. En azından elimizde kalan temellerin ve yapıların korunması ve restore edilmesi şart" diyerek yetkililere çağrıda bulundu.
Giresun’un tarihine ışık tutan bu özel yayın, izleyicilerden gelen yoğun sorular ve teşekkür mesajlarıyla sona erdi. Yayının arşivdeki tamamını izlemek isteyen izleyenler Giresun İleri Gazetesi’nin YouTube ve Facebook hesaplarından ulaşabilirler.
