Tarihçi-Yazar Mehmet Fatsa, Osmanlı döneminden Cumhuriyet’e uzanan süreçte şehrin nasıl yönetildiğini ve bu yapıların hikayelerini izleyicilerle paylaştı.
Giresun İleri Gazetesi Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Faruk Yılancı’nın moderatörlüğünde pazartesi akşamı canlı yayınlanan programda, Giresun’un sadece bir yerleşim yeri değil, köklü bir idari merkez olduğu tarihi belgeler ve görseller eşliğinde anlatıldı.
Giresun’un İlk Kamu Görevlileri ve İdari Yapı
Mehmet Fatsa, Giresun’un Osmanlı idaresine geçmesiyle birlikte şehirdeki ilk kamu görevlilerinin 1486 tarihli kayıtlarda görüldüğünü belirtti. Şehrin bilinen en eski yöneticilerinin Kale Dizdarı olarak Kalkandereli Yusuf Ağa olduğu ve diğer bir idarecinin de Şehrin ilk kadısı olarak Mevlana Seydi Sadrettin olarak kayıtlarda bulunduğunu ifade etti.
Tanzimat dönemine kadar Giresun’da modern anlamda bir belediye yapısının olmadığını ifade eden Fatsa, o dönemde belediye hizmetlerinin (yol, köprü, su, eğitim) büyük ölçüde vakıflar aracılığıyla yürütüldüğünü vurguladı. Osmanlı’nın şehir yönetimlerindeki idari düzenlemeleri ile Giresun Belediyesi'nin resmen kurulma tarihi ise 1869 olarak belirtildi.
Tarihi Belediye ve Hükümet Konakları
Programda gösterilen nadir fotoğraflarla kamu binalarının değişimi gözler önüne serildi. İlk Belediye Binasının Liman bölgesinde bulunan ahşap bir yapı olduğu aktarıldı. Daha sonra bu alanın yerine Osmanlı Bankası ve gümrük binaları inşa edildiği paylaşıldı. Bir diğer önemli kamu binasının ise Karantina binası olduğu aktarıldı. Özellikle deniz yoluyla gelen salgın hastalıkların (veba/taun) şehre yayılmasını önlemek amacıyla liman bölgesinde bir karantina binası bulunduğu fotoğraflar ve tarihi ifadeler ile aktarıldı. Mevcut Belediye Binasının ise 1939 depreminde hasar gören eski binanın yerine 1950’li yıllarda Alman mimarlar tarafından inşa edilen bugünkü anıtsal taş yapı olarak yapıldığı kaydedildi. Programın en dikkat çekici kamu binası olarak ilse eski Hükümet Konağı olarak kullanılan şimdiki eski rektörlük binasının olduğu yer, Giresun’un en ihtişamlı kamu yapılarından biri olarak 1903 yılında büyük bir törenle açıldığı aktarıldı. Mehmet Fatsa açılışa ait fotoğrafın Yıldız Kütüphanesi arşivlerinden kendisi tarafından alındığını ve kamuoyuyla paylaştığını anektot olarak izleyenlerle paylaştı.
Giresun'un 19. yüzyılda uluslararası bir ticaret limanı olması sebebiyle şehirde çok sayıda yabancı devletin (İtalya, Fransa, Rusya, Avusturya, İran) konsolosluklarının bulunduğu hatırlatıldı. Halk arasında sahil kısmına geçmişte "Venedik Sahili" tabirinin kullanılmasının kökeninin de bu İtalyan etkisinden geldiği belirtildi.
"Şehrin Hafızasını Korumalıyız"
Programın sonunda Mehmet Fatsa, tarihi yapıların korunmasının önemine değinerek, "Şehrin hafızasının tazelenmesi, milletimizin öz güven duygusunun pekişmesi demektir" diyerek Giresunluları tarihlerine sahip çıkmaya davet etti. Yayının arşivdeki tamamını izlemek isteyen izleyenler Giresun İleri Gazetesi’nin YouTube ve Facebook hesaplarından ulaşabilirler.
Özcan Özkaya
