CHP Giresun Milletvekili Elvan Işık Gezmiş, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde düzenlediği basın toplantısında fındık üreticilerinin sorunlarına dikkat çekti ve fındık fiyatının bir an önce üreticinin hak ettiği düzeyde açıklanmasını talep etti.
Gezmiş, konuşmasında fındığın Doğu Karadeniz halkının ana geçim kaynağı olduğunu vurgulayarak, dünya fındık üretiminin yüzde 70'ini karşıladıklarını ve bu sektörün ülke ekonomisine büyük katkı sağladığını belirtti. Ancak, üreticilerin emeğinin göz ardı edilmesine ve haklarının gasp edilmesine izin vermeyeceklerini ifade etti.
Özellikle bölgedeki dik ve zorlu arazilerde üreticilerin zor koşullarda çalıştığını dile getiren Gezmiş, fındık üretiminde kullanılan gübre, ilaç gibi maliyetlerin yüksekliğine dikkat çekti. Üreticilere verilen alan bazlı desteklerin artırılmadığını ve maliyetlerin hızla yükseldiğini belirterek, bu durumun üreticileri çaresiz bıraktığını söyledi.
Milletvekili Elvan Işık Gezmiş önerilerini şöyle sıraladı:
1- Üreticiye verilen 170 liralık alan bazlı destek maalesef 10 yıldır arttırılmadı. Ancak bu süreçte gübre, ilaç ve budama gibi maliyetler fahiş oranda arttı. 2002’de 1 ton gübre fiyatı 194 TL iken 2012’de 761 lira, 2024 yılında ise 10 bin liraya ulaşmıştır. Gelinen nokta itibariyle, üreticiye verilen desteğin enflasyon ve maliyet oranlarına göre güncellenmesi kaçınılmazdır.
2- TMO'nun fındık alımlarında yarattığı sorunlar artık bir son bulmalı, üretici günlerce fındığını satmak için TMO kuyruklarında çile çekmemeli, ilçelerde TMO alım noktaları oluşturulmalıdır.
3- Fındık üretiminde lokomotif konumda olan ülkemiz, fındığı dış pazarda daha etkili bir hale getirme konusunda eksik kalmıştır. Fındık bahçelerinin gençleştirilmesi, üretim maliyetlerindeki dengesizlik, rekolte tahminlerin manipüle edilmesi, ihracat gelirleri ve fındığa yüklenen katma değer çalışmalarında yetersiz kalınmıştır.
4- Fındık fiyatı geciktirilmeden ve sezon başlamadan en geç 20 Temmuz'da açıklanmalıdır. Ve buna bağlı olarak fındık işçisinin yevmiyesi ayarlanmalıdır.
5- Ayrıca fiyat, Fındık Sen, Ziraat Odası, Çiftçi dernekleri gibi üretici örgütlerinin yöneticileriyle görüşülerek, ortak alınmalıdır. Fındık politikalarının yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Ulusal bir Fındık Şurası'nın fındığın anavatanı Giresun’da toplanarak yeni bir strateji ve istikrarlı bir fındık politikası oluşturulmalıdır.
6- Giresun kalite fındık, levant kaliteden ayrılmalı ve levant kalitenin en az % 10 arttırılması gerekmektedir. Buna göre bir fiyat ayarlaması yapılmalıdır.
7- Fındık üreticisi 5 sene önce sadece fındık kurdu ve fındık filiz güvesine karşı mücadele ediyor iken şimdilerde fındık kurdu ve fındık filiz güvesinin yanı sıra kokarca ve küllenme hastalığına karşı da mücadele etmektedir. Dolayısıyla bu süreç üreticiye daha fazla maliyet ve daha yoğun bir iş gücü getirmektedir.
Gezmiş'in önerileri arasında, Tarım Kredi Kooperatifleri (TKK) ve Ticaret Borsaları (TBK) tarafından yönetilen fındık alımlarında yaşanan sorunların çözülmesi, fındık üretiminin gençleştirilmesi ve ulusal düzeyde bir Fındık Şurası'nın toplanarak sektöre yönelik yeni stratejiler geliştirilmesi yer aldı.
Son olarak, fındık fiyatının en geç 20 Temmuz'a kadar açıklanması gerektiğini ve üreticilerin emeklerinin karşılığını alması için gereken adımların atılması çağrısında bulundu.
Mehmet Yıldırım
