Fındıkta Don Tehlikesine Karşı Uyarı: İşte Alınması Gereken Önlemler...
Giresun'da faaliyetlerini sürdüren Fındık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, fındık üreticilerini ilkbahar donlarına karşı uyardı.
Açıklamada, fındık bitkisinin gövdesinin tam dinlenme döneminde -22°C’ye kadar dayanabildiği belirtilerek: "Fındık yetiştiriciliğinde fındık bitkisinin gövdesi tam dinlenme döneminde -22°C’lik düşük sıcaklıklara kadar dayanabilmektedir. Türk fındık çeşitlerinin polenleri açıkta -5°C, anterler içerisinde -8°C’den itibaren zarar görmeye başlamakta ve -16°C’den itibaren büyük çoğunluğu ölmektedir. Sürgün gözleri dinlenme döneminde -14°C’den itibaren zarar görmekte ve - 22°C’den itibaren ise tamamen ölmektedir. İlkbahar geç donları, tomurcukların kabardığı, karanfillerin sap oluşturmaya başladığı dönemde -2°C’den itibaren, tam yapraklanma fare kulağı döneminde -2°C kritik olup -3°C’de zarar vermektedir. Hava sıcaklığı 0°C’nin altına düştüğünde rüzgarın durduğu andan itibaren genellikle 1-2 saat içinde kritik eksi seviyelere düşüp 3 saatten fazla maruz kalındığında zarar gerçekleşmektedir." ifadelerine yer verildi.
İklim değişikliği nedeniyle kış aylarının daha ılık geçmesinin, fındık bitkisinin erken uyanmasına yol açtığına işaret eden yetkililer, bu durumun bitkiyi soğuklara karşı daha hassas hale getirdiğini belirtti.
Üreticilere Kritik Önlemler Hatırlatıldı
Enstitü tarafından üreticilere yönelik hem kültürel hem fiziksel hem de kimyasal önlemler şöyle sıralandı:
"Yeni bahçe tesis edilecekse, bölgenin iklim verilerine uygun, geç uyanan fındık çeşitleri tercih edilmelidir. Bahçede hava akımının geldiği yanlara uygun ağaç dikmek suretiyle rüzgar perdeleri oluşturulabilir. Toprak analiz sonucuna göre gübreleme yapılması, fındıkta özellikle sonbaharda aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılmalı aksi takdirde fındığın geç dinlenmeye geçmesine ve erken uyanmasına neden olarak don hassasiyetini artırır. Potasyumlu gübreler ise hücre özsuyu yoğunluğunu artırarak soğuğa karşı direnç sağlar. Erken ilkbaharda toprak işleme yapılması, toprağın gündüz aldığı ısıyı gece salmasını engelleyerek don riskini artırabilir. Bu dönemde toprak yüzeyinin temiz olması ısının korunmasına yardımcı olur."
Fiziksel önlemlerin de hatırlatıldığı açıklamada: "Don riski olan gecelerde (genellikle sabaha karşı 03:00-05:00 saatleri arasında), bahçenin rüzgar üstü yönünde saman, lastik veya yaş odun yakılarak suni bir duman tabakası oluşturulur. Bu tabaka, topraktan çıkan ısının atmosfere kaçmasını engeller.
Bahçe içerisine yerleştirilen ısıtıcılar ile ortam sıcaklığı kritik seviyenin üzerine çıkarılır. Yağmurlama sulama sistemiyle sulama yapılır. Bitki üzerine püskürtülen su donarken dışarıya bir miktar ısı verir. Bu ısı bitki dokularının donma noktasının altına düşmesini engeller. Ancak bu işlem, don tehlikesi bitene kadar kesintisiz sürdürülmelidir. Havaya su buharı püskürtülerek nem oranı artırılır." ifadeleri kullanıldı.Kimyasal önlemler kapsamında ise aminoasit içerikli veya antifriz etkili ürünlerin don öncesinde uygulanabileceği, ancak bu ürünlerin mutlaka ruhsatlı ve yetkili bayilerden temin edilmesi gerektiği hatırlatıldı.
Sigorta ve Takip Uyarısı
Üreticilere, bulundukları bölgenin rakımını ve hava tahminlerini yakından takip etmeleri çağrısı yapılırken, özellikle sıcaklığın 0°C ve altına düşeceği gecelerde gerekli önlemlerin alınması gerektiği vurgulandı.
Ayrıca olası zararların önüne geçmek için Tarım Sigortası yaptırmanın önemine dikkat çekildi.
Yetkililer, zamanında alınacak tedbirlerin hem ürün kaybını azaltacağını hem de üreticinin ekonomik olarak korunmasına katkı sağlayacağını belirtti.
