KA­NUN­LA­RIN TARİHÇESİ « Giresun İleri Gazetesi

https://www.giresunileri.com/konya-ruzgari-esti/

SON DAKİKA

KA­NUN­LA­RIN TARİHÇESİ

Bu haber 15 Kasım 2021 - 11:17 'de eklendi ve 488 views kez görüntülendi.

Bi­li­nen İlk Ya­zı­lı Kanun Nedir?
İnsan var­lı­ğı­nı tek ba­şı­na sür­dü­re­me­yen ve top­lum için­de ya­şa­mak zo­run­da olan bir can­lı­dır. Top­lum­da ya­şa­mak ise bazı ku­ral­la­rın kon­ma­sı­nı zo­run­lu kılar. Buna yasa ya da kanun adı ve­ri­lir.
Gü­nü­müz­de pek çok alan­da ka­nun­lar var­dır. Hatta dev­let­ler arası iliş­ki­le­ri dü­zen­le­yen ka­nun­lar da mev­cut­tur. Hukuk ta­ri­hi­ne göz at­tı­ğı­mız­da ise ilk ya­zı­lı ka­nu­nun ol­duk­ça geç bir ta­rih­te ya­pıl­mış ol­du­ğu gö­rü­lür. Fakat her dö­nem­de top­lum­sal ya­şa­mı dü­zen­le­yen ka­nun­lar ol­muş­tur. Bun­lar bazen kra­lın, sul­ta­nın, pa­di­şa­hın, ka­bi­le re­isi­nin buy­ru­ğu, sözlü ta­li­ma­tı, emir ola­rak or­ta­ya kon­muş­sa da top­lum­sal ha­ya­tın de­va­mı için her zaman kanun ve ben­ze­ri buy­ruk ve dü­zen­le­me­ler ol­muş­tur. Ta­rih­te bi­li­nen ilk ya­zı­lı kanun ise Mi­lat­tan Önce:1760 yı­lın­da Me­zo­po­tam­ya’da or­ta­ya çık­mış olan “Ham­mu­ra­bi Ka­nun­la­rı”dır. Bi­li­nen İlk Kanun Hangi Uy­gar­lı­ğa Ait­tir? Ta­rih­te bi­li­nen ilk Kanun metni ise Mi­lat­tan Önce 2375 yı­lın­da Sü­mer­ler za­ma­nın­da or­ta­ya ko­nul­muş­tur. Sümer Kralı Lagos Uru­ga­ki­na ta­ra­fın­dan ilan edil­miş­tir. Yani ilk kanun Sümer uy­gar­lı­ğı­na ait­tir. Uru­ga­ki­na ka­nun­la­rı­nın yer al­dı­ğı tab­let­ler bugün Fran­sa’nın baş­ken­ti Paris’te bu­lu­nan Lo­uv­re Mü­ze­si’nde bu­lun­mak­ta­dır. Uru­ga­ki­na ka­nun­la­rı da sos­yal ka­nun­lar, özel ka­nun­lar, ti­ca­ret ka­nun­la­rı ve ki­şi­le­rin bir­bir­le­ri­ne karşı iş­le­dik­le­ri suç­la­ra iliş­kin ka­nun­lar yer al­mak­ta­dır. Uru­ga­ki­na ka­nun­la­rı­nın bir başka önem­li özel­li­ği de ilk sos­yal re­form ve ilk mül­ki­yet hakkı gibi kav­ram­la­rı dü­zen­le­miş ol­ma­sı­dır. Bun­lar Kral Uru­ga­ki­na dö­ne­mi için ve o günün şart­la­rın­da pek büyük re­form kabul edil­mek­te­dir.
HAM­MU­RABİ KA­NUN­LA­RI: Ham­mu­ra­bi Ka­nun­la­rı aynı za­man­da kı­sa­sa kısas ola­rak ifade edil­mek­te­dir. Özel­lik­le ta­ri­hi ka­nun­la­rı ile ta­nı­nan ünlü Babil Kralı Ham­mu­ra­bi şek­lin­de de ifade edil­mek­te­dir.MÖ.1760 yıl­la­rı dö­nem­le­rin­de çıkan Ham­mu­ra­bi Ka­nun­la­rı,ta­ri­hin en iyi şe­kil­de ko­run­muş ve en eski ya­zı­lı ka­nun­la­rı içe­ri­sin­de yer alı­yor. Ham­mu­ra­bi ken­di­si­ne bu ka­nun­la­rı Tanrı Şamaş’ın yaz­dır­dı­ğı­nı dile ge­tir­miş­tir. Bu se­bep­ten koy­du­ğu tüm ya­sa­lar Tanrı ya­sa­la­rı ola­rak ifade edil­mek­tey­di. Böy­le­si yönü üze­rin­den de ol­duk­ça et­ki­li ve güçlü bir yanı ol­du­ğu­nu söy­le­mek müm­kün.
*Ham­mu­ra­bi Ka­nun­la­rı­nın belli başlı bazı özel­lik­le­ri bu­lun­mak­ta­dır. Aynı za­man­da bu özel­lik­ler ka­nun­la­rın te­me­li­ni oluş­tu­ran ya­pı­lar ola­rak öne çı­kı­yor. “Dişe diş, göze göz” şek­lin­de suçu iş­le­yen ki­şi­ye aynı şe­kil­de ceza ve­ril­mek­tey­di.
Hem za­ma­nın ih­ti­yaç­la­rı­nı kar­şı­la­yan hem de eski örf ve adet­le­ri ile ge­le­nek­le­ri ta­şı­yan bir ka­nun­du.
* 282 mad­de­den oluş­mak­tay­dı.
* Ol­duk­ça katı ku­ral­la­rı vardı.
*Taşın üze­ri­ne Akad­ça ya­zıl­mış­tı.
* Ta­rih­te­ki ilk ya­zı­lı ana­ya­sa­dır.
* Ka­nun­lar 2,25 met­re­lik uzun ve siyah bir taşın üze­ri­ne ya­zıl­mış­tır.
– YASA MAD­DE­LERİNDEN BİRKAÇ ÖRNEK:
– Eğer bir hır­sız du­va­rı de­le­rek eve gir­miş ise o de­li­ğin önün­de ölüm­le ce­za­lan­dı­rı­lır ve
– gö­mü­lür.
– Bir adam bir ki­şi­nin öz­gür­lü­ğü­nü kı­sıt­la­ya­cak bir ha­re­ket­te bu­lu­nur ise ce­za­lan­dı­rı­lır.
– Bir kişi eğer hır­sız­lık ya­par­sa eli ke­si­lir ve te­ca­vüz eder­se öl­dü­rü­lür.
– Ba­ba­sı­nı döven ev­la­dın iki eli ke­si­lir.
Za­ma­nı­mız­da dünya üze­rin­de­ki bir­çok ül­ke­le­rin ka­nun­la­rı var­dır ve bu ül­ke­ler kendi hukuk yön­tem­le­riy­le yö­ne­ti­lir­ler. Ya­sa­la­ra ri­ayet et­me­yen­ler çe­şit­li yap­tı­rım­lar­la ce­za­lan­dı­rı­lır­lar. Ta­ri­he dam­ga­sı­nı vuran; ha­pis­te Sok­rat’a zehir ça­na­ğı uza­tan, İsa pey­gam­be­ri çar­mı­ha çi­vi­le­yen, mah­ke­me önün­de Ga­li­le’ye doğru sö­zü­nü tövbe et­ti­re­rek, saçma söze çe­vir­mek is­te­yen “Kanun” değil miydi? Zalim mah­ke­me­le­ri, ön­le­rin­de açıl­mış birer ada­let ka­nu­nu­na ba­ka­rak hüküm ver­mez miydi?
Fran­sız İhti­la­li’nin pat­la­ma­sı­na yol açan mad­de­le­ri ha­zır­la­yan Vol­ter’ler, Je­an-Ja­c­qu­es Ro­us­seu’lar, Mon­te­s­qu­i­ou’lar, Di­de­rot­lar me­zar­la­rın­dan şaş­kın şaş­kın ba­kar­lar­ken, Büyük Na­pol­yon, mil­le­tin de­re­ler gibi akan kanı üze­rin­den bir is­tib­dat köp­rü­sü ku­ra­rak or­du­la­rı­nı ge­çir­di. Kar­gı­la­rı­nı hür­ri­yet gu­rur­lu gö­ğü­ne sap­la­ya­rak ileri gelen ede­bi­yat­çı­la­rın ka­lem­le­ri­ni de ka­nun­lar ke­lep­çe­le­me­di mi?
Bun­la­ra daha on­lar­ca örnek ve­ri­le­bi­lir. Dün­ya­da bir­çok ül­ke­de hu­ku­kun üs­tün­lü­ğü an­la­tı­lır fakat ne yazık ki uy­gu­la­ma­lar tam ter­si­ne­dir. Ne di­ye­lim? Dün­ya­da­ki bütün ül­ke­le­rin hu­ku­kun üs­tün­lü­ğü­ne ri­ayet et­me­le­ri te­men­ni­siy­le… Sağ­lı­cak­la Kalın.

Azmi Durmuşazmidurmus@hotmail.de

druckerpatronen

escort bayanBeylikdüzü escort bayanAtaköy escort bayanBakırköy escort bayanAvcılar escort bayanŞirinevler escort bayanBahçeşehir escort bayanMerter escort bayanMahmutbey escort bayanKayaşehir escort bayanBüyükçekmece escort bayanKüçükçekmece escort bayanBaşakşehir escort bayanHalkalı escort bayanEsenyurt escort bayanSarıyer escort bayanBahçelievler escort bayanYenibosna escort bayanescorts Dubaiberlin escortsporno izleseks hikayelerisex hikayeleritr.link