SON DAKİKA

AMERİKA’DA “AL­MAN­LAR DI­ŞA­RI” SLO­GA­NI

Bu haber 24 Şubat 2020 - 10:21 'de eklendi ve 731 views kez görüntülendi.

1871 ön­ce­si­nin Al­man­ya’sı, Prus­ya, Bav­ye­ra, Sak­son­ya, Ba­disc­her Bund, Fran­ken ve Avus­tur­ya azın­lı­ğı vs. gibi, dük­lük­ler, Kral­lık­lar ve Bey­lik­ler­den olu­şu­yor­du. Av­ru­pa’nın ileri gelen dev­let­le­ri­ne baş vu­ra­rak bir Al­man­ya Dev­le­ti kurma is­tek­le­ri, her se­fe­rin­de red edil­miş­ti. Bu yüz­den Al­man­lar son de­re­ce mut­suz­du; hatta Al­man­la­rın ünlü şairi “Ha­in­rich Heine” mut­suz­lu­ğu­nu dile ge­ti­ren bir de şiir yaz­mış­tı: “O Bund, du Hund. Du bist nicht ge­sund.” “Eya­let sis­te­mi sen kö­pek­sin ve sağ­lık­sız­sın” Bunun üze­ri­ne 1815 yı­lın­da göç­ler baş­la­dı. Başka bir sebep de ku­rak­lı­ğın ge­tir­di­ği yok­sul­luk­tu. Alman yok­sul­la­rı bu ta­rih­te özel­lik­le iki ül­ke­ye akın et­ti­ler; Ame­ri­ka ve Rusya. İkinci göç dal­ga­sı 1830’da baş­la­dı. Sebep ay­nıy­dı; eko­no­mik kriz, si­ya­si bu­na­lım­lar, sal­gın has­ta­lık­lar… Başta Ham­burg Li­ma­nı olmak üzere böl­ge­de­ki tüm li­man­lar­dan bin­ler­ce yok­sul, aç, hasta Al­man­ya, Ame­ri­ka ve Rusya’ya göç edi­yor­du. Göç­men sa­yı­sı­nın faz­la­lı­ğı üze­ri­ne – ki sayı yak­la­şık 5 mil­yon­du. Ame­ri­kan Kong­re­si, Al­man­la­rın gel­me­me­si için kı­sıt­la­yı­cı ka­rar­lar aldı. O ta­rih­ler­de “Al­man­lar Dı­şa­rı” slo­ga­nı doğdu Ame­ri­ka’da.
Rusya’da, pa­ra­sız, pul­suz göç­men is­te­mi­yor­du. Zaten vize uy­gu­lu­yor­du. Rusya ve Ame­ri­ka’nın katı tu­tu­mu yü­zün­den, Al­man­lar yeni yer­le­şim yer­le­ri ara­ma­ya baş­la­dı­lar. Os­man­lı top­rak­la­rı; Bal­kan­lar ve Ana­do­lu çok ca­zip­ti Alman için. Bal­kan­lar’da ilk Kuzey Dob­ru­ca’daki Türk Köyü Ak­pu­nar’a yer­leş­ti­ler. Os­man­lı Yö­ne­ti­mi Al­man­la­ra karşı hoş­gö­rü­lüy­dü; 1848’de Ba­ba­dağ Kay­ma­kam­lı­ğı yer­leş­me­le­ri için Al­man­la­ra bölge tah­sis etti. Top­rak­la­rın ta­pu­su­nu verdi. Ki­li­se aç­ma­la­rı­na izin verdi. Al­man­la­rın kur­duk­la­rı bu yer­le­şim ye­ri­nin adı “At­ma­gea’ydı. Bunu “Mal­ko­ci” ve “Ka­ta­loi” gibi Alman yer­le­şim yer­le­ri takip etti. Göç­men Al­man­lar, Ru­me­li’deki va­ro­lan dev­let dü­ze­ni­nin sü­rek­li ola­rak ko­ru­na­ma­ya­ca­ğı­nı dü­şü­nü­yor­lar­dı. Al­man­lar için yeni hedef Ana­do­lu’ydu…​Alman Ar­ke­olog Lud­vik Ross va­tan­daş­la­rı­na Ak­de­niz kı­yı­la­rı­na yer­leş­me­le­ri­ni öne­ri­yor­du. Os­man­lı yö­ne­ti­mi Alman göç­men­le­rin gel­me­sin­den mem­nun­du; çünkü Ana­do­lu’daki taşra nü­fu­su gi­de­rek azal­mak­tay­dı. Özel­lik­le 1839’daki veba sal­gı­nı, bin­ler­ce in­sa­nın ca­nı­nı al­mış­tı. Ana­do­lu’nun acil, ni­te­lik­li iş­gü­cü­ne ih­ti­ya­cı vardı. Bakir top­rak­la­rı­nın iş­le­til­me­si ge­re­ki­yor­du. Os­man­lı yö­ne­ti­mi çok sa­yı­da göç­me­nin Ana­do­lu’ya gel­me­si için göç ya­sa­sı çı­kar­dı. İşte Os­man­lı’nın göç ya­sa­sın­dan bazı baş­lık­lar:
– Göç­men­ler çift­çi ve za­na­at­çı ola­cak,
– Göç­men­ler is­ter­ler­se Os­man­lı uy­ru­ğu­na ge­çe­bi­lecek,
– Tam bir din öz­gür­lü­ğü ola­cak,
– Dev­le­te ait top­rak­lar­dan uygun olan­lar göç­men­le­re ve­ri­lecek,
– Ru­me­li’nde 6, Ana­do­lu’da 12 yıl vergi alın­ma­ya­cak,
– Ru­me­li’nde 6, Ana­do­lu’da 12 yıl as­ker­lik yü­küm­lü­lü­ğü ol­ma­ya­cak,
– Dev­let ta­ra­fın­dan ve­ri­len ara­zi­ler 20 yıl sonra göç­men­ler ta­ra­fın­dan sa­tı­la­bi­lecek,
– Göç­men­ler sa­bı­ka­sız ola­cak,
– Baş­lan­gıç ser­ma­ye­si için 1 300 Fran­sız Fran­gı ge­ti­ri­lecek,
– Ülke içi ta­şı­ma mas­raf­la­rı­nı Os­man­lı yö­ne­ti­mi kar­şı­la­ya­cak.
Os­man­lı Dev­le­ti’nin göç­men ya­sa­sı Av­ru­pa’nın diğer ül­ke­le­ri gibi, Al­man­ya’da da yankı buldu.
Kim derdi ki; gün ge­lecek Os­man­lı’ya göç­men gelen Al­man­ya, iki dünya sa­va­şı baş­la­tıp, iki­si­ni de kay­bet­ti­ği halde; Türk­le­ri Mi­sa­fir işçi ola­rak ül­ke­si­ne ça­ğı­ra­cak ve on­la­rı esir gibi ça­lış­tır­dık­tan sora da “artık size ih­ti­ya­cı­mız kal­ma­dı.” deyip, de­ğer­siz bir eşya gibi ka­pı­nın önüne ko­ya­cak. Bu durum tek beni değil, as­lın­da he­pi­mi­zi dü­şün­ce­ye sevk et­me­li; ta­rih­ten ders­ler çı­kar­ma­lı­yız. Çok ça­lış­ma­lı­yız; diye dü­şü­nü­yo­rum.
Kalın sağ­lı­cak­la, saygı değer oku­yu­cu­la­rım; bir son­ra­ki köşe ya­zım­da bu­luş­mak ümi­diy­le.

Azmi Durmuş
Azmi Durmuşazmidurmus@hotmail.de